Rosnący dobrobyt wcale nie zahamował popytu. Przeciwnie, Wyprzedaże wzrost potrzeb konsumenta tak raźnie dotrzymywał kroku jego zwiększającemu się dochodowi, że czasami wydawało się, iż czynniki te są nierozłączne.

Mimo to, ogólnie rzecz biorąc, przez ostatnie półwiecze temp wzrostu gospodarczego było coraz szybsze i zadziwiające W Istocie, od czasów Keynesa aż po dzień dzisiejszy majątel Stanów Zjednoczonych (liczony na podstawie rocznego produktu narodowego brutto) zwiększył się prawie pięciokrotnie**. Do największych zasług Keynesa należy sformułowanie teorii, że popyt wiąże się zarówno z subiektywną psychologią konsumenta.

Konsumenta-alchemika można porównać do alpinisty usiłującego zdobyć najwyższy szczyt w nieskończenie rozległym paśmie górskim, w którym każda góra, na jaką się wspina, okazuje się jedynie podnóżem innego, jeszcze wyższego szczytu. W takim świecie popyt może być nasycony tylko wtedy, gdy różnica między naszym obecnym poziomem życia a wszystkimi Innymi poziomami będzie taka, że spojrzymy na nią z zadowoleniem. Gdyby technologia miała wyraźnie ograniczoną zdolność do pompowania coraz większej ilości nowych i lepszych dóbr, to tylko niewielkiej garstce konsumentów być może udałoby Wyprzedaże się kiedyś osiągnąć ów szczęśliwy stan równowagi. Tego jednak nie rozumieli Keynes i wielu jego zwolenników. Założywszy, że popyt musi osłabnąć, kiedy już konsumenci zaspokoją swoje ?pilne podstawowe potrzeby\" i przejdą w stan tzw. ?akumulacji\", Keynes w zasadzie uczynił rozróżnienie między koniecznością a luksusem, dowodząc, iż ludzkie pragnienie zapewnienia sobie rzeczy koniecznych do życia będzie w sposób nieunikniony silniejsze niż pragnienie luksusu. Brzmi to może dość rozsądnie; zresztą to przecież zdrowy rozsądek podpowiada, że potrzeba jedzenia jest o wiele intensywniejsza niż potrzeba posiadania ferrari. Ale okazuje się, że tego rodzaju zdroworozsądkowe myślenie jest błędne. W alchemicznym świecie rozróżnienie, jakie czynią tradycjonaliści między luksusem a koniecznością, jest całkowicie Iluzoryczne, ponieważ - jak widzieliśmy - technologia w sposób ciągły dokonuje transformacji luksusu w konieczność. Mój ojciec powiedział kiedyś, że gdyby Bóg rzeczywiście chciał kogoś ukarać, dałby mu wszystko, o co Carrefour ten ktoś by go prosił - w rezultacie, pozbawiłby go życiowego celu, usuwając potrzebę walki czy osiągnięć.

---